Na witrynie internetowej Instytutu Spraw Publicznych (http://www.isp.org.pl/) została ogłoszona propozycja nowej podstawy programowej. IV Zjazd OSPI był dobrym momentem wyrażenia opinii. Uczestnicy zjazdu zastanawiali się i wyrażali swoje własne opinie. Dyskusja nad realizacją programu nauczania w rzeczywistości i w przyszłości miała swoje różne wątki.

Zgodnie z zapowiedzią w programie IV Zjazdu, w piątek 21 maja 2005 o godz. 19:30 odbyło się spotkanie "Przebudowa podstawy programowej TI i Informatyki - opinie, wnioski, zastrzeżenia i pozytywy." (Sala wykładowa przy Internacie w Mrozach, ul. Licealna 3). W czasie dyskusji było poruszanych wiele wątków. Po spotkaniu został wypracowany dokument, który przesłano do Instytutu Spraw Publicznych oraz do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu. W spotkaniu dyskusyjnym wzięło udział około 80 osób. Materiał podpisało około 200 osób w ostatnim dniu Zjazdu.

Wypracowane uwagi, wnioski, opinie zostały pogrupowane, a później zredagowane w następnym dniu naszego Zjazdu. Pozostałe opinie uczestnicy Zjazdu mogą przysłać drogą elektroniczną. Przedstawiony poniżej zapis ma dość pospieszną redakcję i pewne niedomogi. Ktoś powie, "można dokument zredagować lepiej". Zapewne tak, jednak nie w tak krótkim czasie i w takich okolicznościach, toczącego się Zjazdu. Uznaliśmy za słuszniejsze wysłanie do ISP materiału dość "sękatego" lecz będącego odzwierciedleniem bieżącej dyskusji, niż dopracowywanie go na późniejszy termin, przysłowiowy "święty - nigdy".

Uważamy, że razem udało się nam w tak krótkim czasie wypracować własne stanowisko i zebrać znaczącą liczba podpisów

Sądzimy, że jest to konkretny, wymierny efekt zjazdu, a Mrozy wpisały się w kalendarz inicjatyw edukacyjnych.

Przedstawiamy poniżej materiał wysłany do ISP w pełnym brzmieniu:

Mrozy, 22 maja 2005 r. 

Instytut Spraw Publicznych
Zespól ds. podstawy programowej
ul. Szpitalna 5
00-031 Warszawa

 Nauczyciele - opiekunowie szkolnych pracowni internetowych spotykają się w Mrozach na Ogólnopolskim Zjeździe od 4 lat. Od wielu miesięcy obserwujemy pracę nad koncepcją zmiany Podstawy Programowej Kształcenia Ogólnego. Większość Uczestników IV Zjazdu wzięła udział w dyskusjach na forum Instytutu Spraw Publicznych i wysłała indywidualnie swoje uwagi dotyczące prac nad podstawą.

W piątek 20 maja 2005 r. w czasie Zjazdu odbyło się spotkanie poświęcone analizie drugiej wersji projektu przebudowy Podstawy Programowej w zakresie przedmiotów: Technologia Informacyjna, Informatyka. Wspólnie pragniemy zwrócić uwagę na kilka naszym zdaniem ważnych kwestii.

 Wnioski: 

1. Zapis o liczbie godzin przeznaczonych na realizację przedmiotu nie jest precyzyjny, ponieważ nie odwołuje się do ramowego planu nauczania, opisanego w odrębnym rozporządzeniu.

2. Baza dydaktyczna TI nie będzie w pełni wykorzystana, jeżeli w praktyce szkoły przeznaczą tylko minimalną liczbę godzin, określoną w propozycji podstawy jako godziny do zagospodarowania przez podstawę.

3. Brak wyraźnego odniesienia do siatki godzin w znacznym stopniu utrudnia dyskusję nad merytoryczną stroną propozycji podstawy programowej.

4. Nie ma odniesienia między treściami kształcenia, a wymaganiami przedstawionymi w propozycji nowej podstawy programowej TI.

5. Obecna podstawa programowa w sposób właściwy koreluje treści nauczania i liczbę godzin w poszczególnych etapach kształcenia, w przeciwieństwie do propozycji nowej podstawy programowej.

6. W poniższej tabeli przedstawiamy uwagi, które wypłynęły w dyskusji 20 maja. Z przedstawionym zapisem zgodziła się większość biorących udział w dyskusji. Osoby wyrażające zdanie odrębne w całości lub co do części zapisu prześlą swoje uwagi do ISP drogą elektroniczną.

LP

Aktualny stan

Propozycja

Uwagi

Zalety

Wady

Pozytywy

Negatywy

    1.        

Praktyka realizacji podstawy programowej, określona w ramowym programie nauczania zapewniała minimalny, jednakowy (2 godz.)  poziom czasu na wszystkich etapach kształcenia.

W praktyce z puli dyrektora szkoły rzadko zwiększały liczbę godzin na edukację informatyczną.

 

Brak konkretnego odniesienia do siatki godzin.

 

 

    2.        

 

Nazewnictwo przedmiotów nie odnosiło się do treści zawartej w podstawie programowej.

Uporządkowane nazewnictwo przedmiotów dla wszystkich etapów kształcenia (technologia informacyjna).

 

 

    3.        

Ogólne zapisy w podstawie programowej, zapewniały możliwość uwzględniania postępu technologicznego bez potrzeby zmiany treści w podstawie programowej (specyfika przedmiotu, szybki postęp technologiczny). 

 

Wprowadzenie do struktury podstawy programowej pozycji: wymagania.

Uszczegółowienie zapisów treści kształcenia oraz wymagań jest często chaotyczne, niepełne i przypadkowe.

 

    4.        

 

Praktyka realizacji edukacji informatycznej z reguły lokalizowała zajęcia w pierwszej klasie każdego etapu kształcenia - nie można było odwoływać się do treści kształcenia z innych przedmiotów zawartych w następnych latach nauki.

 

 

 

W zapisach treści Podstawy Programowej w szkołach ponadgimnazjalych nie są dostrzegane problemy w szerszym wymiarze (inne przedmioty).

 

 

    5.        

Pozostawienie nauczycielom swobody w realizacji podstawy programowej za pośrednictwem programów nauczania jest korzystne, umożliwia nauczycielowi realizację podstawy programowej przy różnych cyklach kształcenia, różnym poziomie wiadomości i umiejętności uczniów na początku etapu edukacyjnego oraz przygotowaniu nauczycieli, możliwościach bazy dydaktycznej (sprzęt komputery i oprogramowanie). 

Zapisy Podstawy Programowej TI nie są opatrzone żadnym komentarzem. Następuje nadmierna dowolność interpretacji zapisów PP ze strony autorów programów nauczania.

Podjęcie próby uszczegółowienia wybranych zapisów treści i wymagań kształcenia Podstawy Programowej. Zakładamy, że będzie to prowadziło w kierunku określenia standardów edukacyjnych.

Zapisy Podstawy Programowej TI nie są opatrzone żadnym komentarzem.

Komentarz powinien zawierać wariantowe rozwiązania dotyczące części elementów PP. 

Komentarz mógłby być systematycznie aktualizowany ze względu na szybki rozwój TI.

    6.        

 

Przydzielona liczba godzin obowiązkowych na danym etapie nauczania w praktyce najczęściej realizowana była tylko w jednym roku nauczania, niestety rzadko rozkładano na dwa lata. 

 

 

 

    7.        

 

 

 

Pozbawianie nauczania TI uczniów wybierających informatykę w szkole ponadgimnazjalnej jest zdecydowanie niewłaściwe w kontekście celów edukacyjnych związanych z podmiotowym przygotowanie uczniów do życia w społeczeństwie informacyjnym.

 

    8.        

 

W praktyce bardzo trudno było uruchomić profil informatyczny ze względu na zwiększone koszty (konieczność podziału na grupy). 

 

 

 

Podsumowanie

Ze względu na nieuchronność procesów przemian społecznych, organizacyjnych i ekonomicznych związanych z rozwojem środków i narzędzi TI oraz zadań przedstawionych m.in. w strategii lizbońskiej, miejsce edukacji informatycznej określone w Podstawie Programowej TI i Informatyki jest zdecydowanie niewystarczające.

Do wiadomości:
Pan Mirosław Sawicki
Minister Edukacji Narodowej i Sportu

Al. Szucha 25,
00-918 Warszawa

Uczestników IV Zjazdu prezentujących zdanie odrębne do powyższych zapisów, oraz pragnących uzupełnić ten materiał prosimy o przesyłanie swoich uwag na adres:

Instytut Spraw Publicznych
Zespól ds. podstawy programowej
ul. Szpitalna 5, lok. 22
00-031 Warszawa
e-mail:
Anita.Sobanska@isp.org.pl

Z poważaniem
Dariusz Bielecki - Lublin
Andrzej Szymczak - Warszawa